Có một sự so sánh không hề nhẹ

Mõ Làng

Việc Đỗ Hùng - Phó Tổng thư ký Báo Thanh Niên điện tử bị tòa báo miễn nhiệm Phó tổng thư ký và sau đó Bộ TTTT đã ra quyết định thu hồi thẻ nhà báo đã và đang thu hút sự chú ý của dư luận, nhất là cư dân mạng. 

Lỗi của Đỗ Hùng không phải chỉ là viết nhăng cuội trên Facebook, nhưng ở đây chỉ xin dẫn ra statut của anh ta trên Facebook cho công bằng trong so sánh.

Lướt qua các bài viết và bình luận, cư dân mạng chia làm hai bộ phận có thái độ khác nhau về sự kiện nói trên. Phía bên này cho rằng, đấy là một quyết định đúng đắn, mặc dầu hơi chậm. Đỗ Hùng, với tư cách là một nhà báo nhưng đã nhiều lần hành động, viết lách nhăng cuội, bôi nhọ, phản bội lợi ích dân tộc. Phía bên kia cho rằng, như vậy là không có tự do ngôn luận, vi phạm nhân quyền. Ngoài ra có một số, kể cả nhà báo tỏ vẻ ngạc nhiên khi biết Đỗ Hùng chỉ viết bậy bạ trên Facebook.

Gần như cùng lúc, có một sự trùng lặp ngẫu nhiên, ông Lê Diễn Đức đang làm việc cho Đài Châu Á Tự Do (RFA) - Một đài chuyên chống phá Việt Nam cũng vừa bị RFA cho nghỉ việc vì đã viết trên Facebook của mình những bình luận về thất bại của chế độ Việt Nam Cộng Hòa (VNCH) và "Mặt trận Quốc gia Thống nhất Giải phóng Việt Nam" - Tiền thân của tổ chức khủng bố Việt Tân. 

Bình luận trên trang Facebook cá nhân ngày 30/8/2015, Lê Diễn Đức viết: 

"Cả hàng trăm ngàn quân lính trong tay, vũ khí xềnh xàng mà còn bị bộ đội Bắc Việt đánh cho tan tành, chạy chít chết, cuối cùng phải đầu hàng, thì vài chục người đi qua rừng núi Thái Lan dựng "chiến khu" với mục đích Đông Tiến, phục quốc chỉ là trò cười, ảo tưởng, chứ anh hùng cái nỗi gì."

"Đây đích thực là một cuộc làm chiến khu giả lừa gạt bà con hải ngoại nhẹ dạ để kiếm tiền, không hơn không kém!"

"Niềm tin vào những anh hùng vị quốc vong thân ấy là niềm tin ngô nghê, mù quáng".

Rõ ràng, những bình luận của Lê Diễn Đức là hoàn toàn đúng và phù hợp với những tài liệu lịch sử, đánh giá không phải chỉ có ở Việt Nam mà còn có cả ở phía nước Mỹ, trong chính những người Việt thất sủng. Còn những bình luận của Đỗ Hùng thì hoàn toàn bịa đặt, bôi nhọ.

Lê Diễn Đức cay đắng thừa nhận trên facbook cá nhân rằng: "Một status đưa ra nhận định về một sự thật, nhưng cái viên thuốc đắng ấy không thể chữa hết bệnh cho những người thiếu can đảm và cực đoan".

Vấn đề cần bàn thêm cho tỏ tường là "viết Facebook có bị xử lý hay không" vì đấy là trang cá nhân, không phải là báo chí.

Xin nói luôn và ngay rằng: vẫn bị xử tốt vì nó có căn cứ cả về pháp luật và thực tiễn cuộc sống.

Nghị định 97 của Chính phủ về quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ internet và thông tin điện tử trên internet quy định, ngoài phạt hành chính, các cơ quan chức năng nếu xác định tính chất, mức độ mà chủ nhân các trang mạng xã hội gây ra đủ yếu tố cấu thành hành vi phạm tội thì chuyển hồ sơ cho cơ quan công an thụ lý; khi đầy đủ cơ sở sẽ khởi tố vụ án hình sự theo quy định pháp luật.

Ngoài Nghị định 97, 164... hiện nay Chính phủ đã ban hành Nghị định 72 (nghiêm cấm hành vi lợi dụng việc sử dụng dịch vụ internet và thông tin trên mạng nhằm mục đích đưa thông tin xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của tổ chức, danh dự và nhân phẩm của cá nhân)...

Về trách nhiệm hình sự, hành vi giả mạo người khác để lập Facebook nói xấu người khác, ghép hình ảnh, đưa những nội dung không có thật... là có dấu hiệu tội làm nhục người khác, tội vu khống được quy định trong bộ luật Hình sự. Trường hợp giả mạo nhằm mục đích thu lợi nhuận từ những hoạt động này thì đó là hành vi gian dối nhằm mục đích chiếm đoạt tài sản có dấu hiệu cấu thành tội lừa đảo tài sản...

Thời gian qua, nhà chức trách đã xử lý không ít những vụ việc "chém gió ảo, hậu quả thật" của cư dân mạng.

Công an tỉnh Quảng Bình đã ra quyết định xử phạt hành chính 25 triệu đồng đối với Ngô Đình Sơn là Giám đốc Công ty TNHH dịch vụ Nam Sơn Hải. Sơn đã đăng bài với thông tin bịa đặt về việc: Thanh niên đi Camry giết 2 lái xe tải bằng súng rồi vứt xe bỏ chạy.

Công an TP.Đà Nẵng đã xử phạt Trương Thành Nam ở TP.Đà Nẵng 10 triệu đồng vì đã dùng Facebook cá nhân mạo danh, nhục mạ và bịa chuyện bán nhà, công ty... để hạ thấp uy tín giám đốc Trường, khiến công ty bị đối tác hiểu lầm, giao dịch khó khăn.

Cũng tại TP.Đà Nẵng, Facebook “Bộ mặt thật của hot teen Đà Thành” từng khiến một nữ sinh uống thuốc ngủ tự tử do bị bôi nhọ trên trang. Điều đáng nói là “Bộ mặt thật của hot teen Đà Thành” được điều hành bởi 6 thanh niên và do một nam thanh niên 16 tuổi cầm đầu, họ đều bị xử lý.

Ở huyện Thạch Thất, Hà Nội, một nữ sinh L học lớp 12 bị một số bạn nam cùng lớp ghép ảnh trêu chọc trên Facebook, L. uất ức nói rằng, nếu các bạn không xóa thì L. sẽ tự tử. Tưởng L. đùa, một số bạn tiếp tục thách thức, hậu quả L. uống thuốc diệt cỏ tự tử.

Cộng đồng mạng ở TP. HCM đã “điên đảo” khi Facebook chia sẻ bài viết Sự thật kinh hoàng về những xe hủ tiếu gõ với nồi nước lèo được nấu từ... chuột cống để cho ngọt nước!? 

Ở ta thì vậy, còn ở Tây thì sao?

Cảnh sát Los Angeles (Mỹ) bắt giữ Dakkari Dijon McAnuff (20 tuổi), sau khi McAnuff ghi trên Twitter rằng sẽ xả súng vào người đi đường nếu lời đe dọa này được các chủ tài khoản Twitter khác đăng lại 100 lần. Cảnh sát đã vào cuộc sau khi phát hiện bức ảnh McAnuff cầm súng chĩa xuống đường cùng lời nhắn: “Đủ 100 thì tôi sẽ bắn” xuất phát từ tài khoản Twitter của anh ta.

Tương tự, báo The New York Times đưa tin nữ sinh viên Tây Ban Nha Alba González Camacho (21 tuổi), bị tuyên án một năm tù treo về tội “kích động khủng bố qua internet”. González Camacho bị bắt sau khi lên Twitter kêu gọi một tổ chức khủng bố ám sát các chính trị gia Tây Ban Nha. 

Tòa án ở Anh tuyên phạt John Nimmo (nam) và Isabella Sorley (nữ) lần lượt 8 và 12 tuần tù giam về tội đưa lên Twitter những lời lăng mạ nhằm vào một nhà hoạt động vì quyền lợi phụ nữ. 

Một thẩm phán liên bang Mỹ đã tuyên án 16 tháng tù giam đối với Daniel Temple, vì dọa giết Tổng thống Barack Obama trên Twitter.

Đến đây, chẳng cần phân tích cũng đủ biết quyết định của cơ quan quản lý báo chí đã làm đúng chức trách của mình hay chưa. RFA hành xử như vậy có là "tự do ngôn luận" khi Lê Diễn Đức chỉ viết trên FB cá nhân, không phải là trên diễn đàn RFA. Phía nào trong cư dân mạng đã đúng khi tỏ thái độ của mình. Tự do báo chí được hiểu và hành xử như thế nào ở Ta và Tây. 

Đừng tưởng viết bậy trên mạng xã hội là vô tư, không can hệ gì với pháp luật.