Nịnh lên ngôi

Kính Chiếu Yêu

Ngày 07/8/2015, NCS Nguyễn Thị Thanh Huệ đã bảo vệ thành công luận án tiến sĩ Ngôn ngữ học với đề tài: “Hành vi nịnh trong tiếng Việt” với kết quả là có 7/7 thành viên hội đồng tán thành.

Mấy ngày qua, trên mạng chia sẻ một tấm ảnh nghiên cứu sinh bảo vệ Luận án Tiến sĩ Ngôn ngữ học với đề tài: “Hành vi nịnh trong tiếng Việt” với những lời bình phẩm chê bai, ném đá đại loại như “nịnh mà còn làm cả luận án tiến sĩ khác nào thói nịnh bợ đang lên ngôi". 

Trước những phản ứng của cư dân mạng, GS. TS. Nguyễn Văn Hiệp- Viện trưởng Viện Ngôn ngữ học Việt Nam – Chủ tịch Hội đồng chấm luận án về hành vi "Nịnh" của Nguyên cứu sinh Nguyễn Thị Thanh Huệ lên tiếng: Đây là “luận án khá tốt”! “Dù sao thì cộng đồng mạng cũng đã tồn tại một cách khách quan, và những vấn đề khen chê, "ném đá" trong chừng mực không phạm pháp thì cũng chẳng ngăn cấm được. Có điều, người có hiểu biết sẽ cân nhắc khi ném ra những lời bình phẩm, nhất là đối với những lĩnh vực mà người ấy không biết”.

"Vì lí thuyết hành động ngôn từ là một trong những nội dung quan trọng của Ngữ dụng học (Pragmatics) nên việc nghiên cứu hành động ngôn từ NỊNH chỉ nên đánh giá từ góc độ học thuật, không nên gán ghép với sự suy đồi của đạo đức xã hội hiện nay". 

Kính thưa GS, cư dân mạng phản ứng không phải là vấn đề học thuật của Ngôn ngữ học mà là ở giá trị của đề tài nghiên cứu. Chẳng là, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có quy định về Luận án Tiến sĩ đấy sao? Chất lượng nghiên cứu như thế nào là đảm bảo? Một công trình nghiên cứu, đặc biệt là luận án tiến sĩ được yêu cầu phải có tính Mới, tính Ứng dụng, có phương pháp nghiên cứu khoa học đảm bảo độ tin cậy thì mới được xem là đảm bảo chất lượng. Đó cũng là những yêu cầu đã được Luật Giáo dục đưa ra và được Bộ GD-ĐT chi tiết hóa trong quy định đánh giá luận án tiến sĩ gồm 10 tiêu chí. Trong đó, tiêu chí thứ 6 nói rằng, luận án phải có "Những đóng góp mới có giá trị về lí thuyết hoặc thực tiễn".

Xin hỏi GS, đề tài "Nịnh" có giá trị "mới" như thế nào về mặt lý thuyết? Chẳng lẽ đấy là những vấn đề lý luận nâng cao nghệ thuật của ngôn từ khi nịnh! Còn giá trị "thực tiễn", hiệu quả "ứng dụng" của nó ở đâu để xây dựng một nền văn hóa mới? Chẳng lẽ nghệ thuật "nịnh" thời nay phải được nâng tầm, mở rộng hơn! 

Dẫu không "có hiểu biết" nhưng chúng tôi cũng nhận ra nó là một thứ vô bổ, chẳng ứng dụng vào đâu được cả, trừ trường hợp đưa ra để làm cho đạo đức suy đồi hơn. Cái đề tài tiến sĩ của thầy trò GS chỉ đáng là một bài báo hài hước. Thế là đủ, cần gì phải tốn tiền, tốn sức để có một tiến sĩ chuyên ngành "nịnh học". Không biết sau tiến sĩ này sẽ là tiến sĩ gì, là phẫn nộ chắc?

GS giải thích rằng: "Nịnh là một loại hành động, và nghiên cứu hành động Nịnh cũng có giá trị ngôn ngữ học như nghiên cứu những hành động khác như mời, chào, ra lệnh, hỏi, yêu cầu, thề v.v."  Vui thật, "hành động" lại có giá trị "ngôn ngữ học"! Chắc GS muốn nói về ngôn ngữ múa, ngôn ngữ điện ảnh, ngôn ngữ hội họa... của động tác lom khom, cúi rạp, vái chào, cười nịnh, đưa quà... chứ không phải là từ, ngữ của ngôn ngữ học.

Lâu nay, nhà trường dạy chúng em rằng: ngôn ngữ là hệ thống kí hiệu bao gồm hệ thống những âm, những từ và những quy tắc kết hợp các từ mà những người trong cùng một cộng đồng sử dụng làm phương tiện để giao tiếp với nhau. Nó là những yếu tố về ngữ âm, âm vị, hình thái, cú pháp, ngữ nghĩa, ngữ dụng... Còn ngành ngôn ngữ học là khoa học nghiên cứu về ngôn ngữ.

Trong bối cảnh thừa thầy, thiếu thợ hiện nay, cái cách lựa chọn đề tài khoa học như vậy liệu có làm hạ thấp giá trị khoa học. Ông Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Bùi Văn Ga cho biết: "Theo kết quả thẩm định hồ sơ và luận án tiến sĩ năm 2013-2014 cho thấy việc quản lý hồ sơ đào tạo nghiên cứu sinh trong giai đoạn đầu chưa tốt, 89,13% số hồ sơ thẩm định phải bổ sung, rút kinh nghiệm". 

"Ngoài ra, chất lượng luận án chưa cao, trong số các luận án thẩm định, 79% luận án phải chỉnh sửa bổ sung, 3,1% luận án không đạt yêu cầu phải thành lập hội đồng thẩm định".

Liệu có nên lập hội đồng thẩm định đề tài “Hành vi nịnh trong tiếng Việt” không thưa GS?