Huy San lại tỏ ra nguy hiểm!

Kính Chiếu Yêu

Sau sự việc Đỗ Hùng bị Bộ TTTT thu thẻ nhà báo, trên FB của mình Huy San (Osin) viết một statut như sau:

"Việc anh Nguyen Thanh Son và chị Nguyen Thi Thao giới thiệu kinh nghiệm của BBC để tham khảo là rất cần thiết (Theo anh, chị này thì BBC cấm phóng viên bày tỏ quan điểm chính trị trên mạng xã hội - Nga Pham,Giang Nguyen). Tuy nhiên, nếu bộ quy tắc ứng xử này mà áp dụng ở VN thì Bộ Thông tin phải... rút thẻ của hơn 20 nghìn nhà báo vì đã ủng hộ đường lối của đảng Cộng sản VN.

Trong một nền chính trị đa đảng, các báo muốn có người đọc, muốn người đọc tin là khách quan thì việc đầu tiên là phải tuyên bố phi đảng phái (cho dù báo Mỹ cũng có tờ ngầm ủng hộ Dân chủ, có tờ ngầm ủng hộ Cộng hòa). Nhưng so sánh báo chí Anh, Mỹ với báo chí VN thì cũng giống như so sánh một lít với một kilogram, so sánh hai số hạng không cùng đại lượng!

Tuy nhiên, nhầm lẫn hết sức tai hại ở đây là, các anh chị ấy đã chưa phân biệt được mối quan hệ giữa nhà nước - công dân với quan hệ "chủ - thợ". Bộ quy tắc ứng xử của BBC và phóng viên là quan hệ hợp đồng lao động. BBC có thể "xử lý" một phóng viên bày tỏ quan điểm chính trị trên Twitter hay FB nhưng nếu chính phủ Anh mà "rút thẻ"(tước quyền hành nghề) một nhà báo nào đó chỉ vì họ bày tỏ quan điểm chính trị (có thể là trái với quan điểm của đảng cầm quyền) thì chính phủ đó sụp liền.

Thanh Niên có thể cách chức nhà báo Đỗ Hùng nếu trong hợp đồng lao động (hoặc bộ quy tắc ứng xử) có điều khoản cấm phóng viên... hài hước chính trị. Nhưng, Bộ Thông tin rút thẻ của nhà báo Đỗ Hùng thì lại là một sự lạm quyền. Trong một nhà nước (nếu có) pháp quyền thì một cơ quan hành chính không thể tước quyền hành nghề, cũng như tước quyền tự do ngôn luận (ghi trong Hiến pháp) của công dân (chỉ có tòa án mới có thể áp dụng hình phạt tước các quyền hành một số nghề với những công dân phạm một số tội nhất định nào đó).

Chúng ta có thể không đồng tình với cách viết của nhà báo Đỗ Hùng nhưng nếu chúng ta bào chữa cho quyết định của Bộ Thông tin thì có nghĩa là chúng ta đang bỏ phiếu cho một nhà nước không hiến pháp".

Đấy là nguyên văn statut do Huy Đức viết trên FB của mình. Và đấy cũng là một mớ hỗn độn những ngôn từ đại lượng, quan hệ dân sự, hành chính, phi đảng phái mà San chẳng hiểu khái niệm cơ bản, so sánh khập khiễng.

Lấy tiêu chí một nền chính trị đa đảng để so sánh với một nền chính trị một đảng cầm quyền liệu có là một so sánh trung thực?

Đại lượng là gì vậy bạn, có phải là những cái có thể tăng lên hay giảm đi, có thể đo được, tính được, chẳng hạn như chiều dài, trọng lượng, áp suất... với những đơn vị đo cụ thể. Một lít nước với một kilogam nước có gì khác nhau? Báo chí Mỹ, Anh có gì không so sánh được với báo chí Việt Nam nếu như nó lấy "đơn vị đo" là sự thật, khách quan. Liệu có sự giống nhau giữa sự thật, độ tin cậy trong bài viết của Đỗ Hùng với Diễn Đức. Liệu tất cả những bài của RFA đều là khách quan, trung thực, hãy làm một thống kê xem.

Quan hệ dân sự là gì vậy, có phải đó là quan hệ giữa người và người, người với tổ chức mà nơi anh ta làm việc theo những quy tắc được thỏa thuận. BBC, RFA... có quy tắc hoạt động của mình, còn báo chí Việt Nam có quy tắc đạo đức nhà báo, sao lại không so sánh được? BBC cấm phóng viên bày tỏ quan điểm chính trị trên mạng xã hội. RFA không cấm nhưng lại lấy quan điểm chính trị của Diễn Đức trên mạng xã hội để đuổi việc anh ta liệu có công bằng. Diễn Đức đâu có tuyên truyền quan điểm của anh ta trên phương tiện của RFA, vậy có vi phạm quy tắc hành nghề của RFA. Diễn Đức viết FB, đúng sự thật, làm mếch lòng một số người chống cộng nên bị đuổi việc, vậy RFA phục vụ ai? Phục vụ bạn đọc hay phục vụ nhóm chống cộng. Đỗ Hùng vi phạm đạo đức nhà báo (có quy định) nên Thanh Niên xử lý kỷ luật Đỗ Hùng, truất quyền phó tổng thư ký nhưng vẫn cho anh ta làm việc nhưng không được quyền làm phóng viên. Anh ta vẫn có thể viết báo như Huy San, như mọi người bình thường khác, nó sẽ được đăng lên báo nếu nó phù hợp với tôn chỉ của tờ báo. Thanh Niên có nhân đạo hơn RFA đuổi việc, rút mục báo của Diễn Đức.

Quan hệ hành chính là gì vậy, có phải đó là quan hệ giữa cá nhân, tổ chức hình thành trong lĩnh vực quản lý nhà nước được điều chỉnh bởi Luật hành chính. Ở đây là lĩnh vực báo chí thì nó còn được điều chỉnh bằng cả Luật báo chí. Nhà nước Anh, Mỹ có thể không quy định cơ quan hành chính cấp phép, quản lý hành nghề (có thật vậy không). Nhưng ở Việt Nam, nhà nước cấp phép hành nghề thì sao lại không có quyền thu giấy phép. Thẻ nhà báo là loại giấy phép hành nghề chứ không phải là bằng tốt nghiệp báo chí - chứng chỉ nghề. Bộ TTTT cấp thẻ nhà báo, hà cớ gì họ không được phép thu thẻ nhà báo, chứ không thu bằng báo chí có gì là "lạm quyền". Nước Mỹ của Huy San có cấp phép hành nghề khủng bố, giết người, buôn lậu ma túy?

Hiến pháp quy định quyền tự do báo chí, tự do ngôn luận nhưng cũng quy định nếu lạm quyền, xâm phạm đến tự do người khác thì bị xử lý. Tại sao nước Mỹ tự do bỏ tù một đứa bé viết lời đe dọa sẽ giết tổng thống mà Việt Nam không được làm điều đó?

Thật đúng là "ngu mà còn tỏ ra nguy hiểm".