Dùng thằng bé để thổi cánh buồm của ông Phạm Toàn

Kính Chiếu Yêu

Phát biểu của một cậu bé lớp 8 trong buổi hội thảo sách Văn và Tiếng Việt lớp 6 của nhóm Cánh Buồm tại Hà Nội hôm qua (12/8) đã được lan truyền nhanh chóng trên mạng xã hội. Nhiều người gọi cậu bé là "Bộ trưởng Giáo dục tương lai" của Việt Nam.

Đoạn ghi âm được đăng tải lên mạng Youtube về buổi hội thảo, trong phần đặt câu hỏi, một học sinh tự giới thiệu là của trường Amsterdam Hà Nội đã đứng lên phát biểu, nguyên văn như sau:

“Một điều mà con muốn nói với chính phủ Việt Nam, hay cụ thể hơn là Bộ Giáo dục, theo con, các vị bộ trưởng, thứ trưởng giáo dục không phải là nên áp dụng cả bộ sách này, mà là áp dụng cái lối giáo dục của bộ sách này vào giáo dục Việt Nam, bởi vì bây giờ giáo dục Việt Nam con thấy là, con không có tính từ nào khác nên con phải dùng tính từ này, là giáo dục Việt Nam bây giờ con thấy là quá ‘thối nát’ rồi. Mà suốt bao năm qua các vị cải đi, cải lại, cải tiến, cải lùi mà nó vẫn không thay đổi được kết quả gì cả. Nên bây giờ con muốn các vị bộ trưởng, thứ trưởng hãy thay đổi đường lối giáo dục của Việt Nam, có thể theo đường lối của Cánh Buồm cũng được, các vị có thể thay cả bộ sách giáo khoa cũng được. Các vị có thể nói là mất thời gian, nhưng con thấy là thời gian các vị cải tiến, cải lùi còn mất thời gian hơn. Giáo dục Việt Nam không cần cải cách gì nữa, giáo dục Việt Nam cần được cách mạng. Đó mới là điều các vị trong Bộ Giáo dục nên làm. Còn nếu bây giờ các vị không làm thì đến khi nào con thành Bộ trưởng Bộ Giáo dục con sẽ làm”.

Suy nghĩ của cậu bé không những được tán dương trong buổi hội thảo mà còn được chia sẻ rất nhiều trên mạng xã hội. Nhiều người nhận xét cậu bé có nhận thức chững chạc hơn rất nhiều người lớn.

Lại bão mạng, không ít lời ra, tiếng vào té nước theo mưa.

"Sự nghiệp trồng người bằng những từ bóng bẩy được một cậu bé giúp “lột xiêm y”. Buồn, sốc, và cay đắng…

Hãy Cách mạng Giáo dục, đừng đợi cậu hs lớp 8 lên làm Bộ trưởng, vì khi đó là quá muộn".

Nhà giáo Phạm Toàn, người lập ra nhóm Cánh Buồm, một nhóm gồm nhiều nhà khoa học hoạt động độc lập đang làm công việc soạn thảo lại các bộ sách giáo khoa mới nhằm góp phần cách tân giáo dục theo phương pháp hiện đại, gọi phát biểu của em Vũ Thạch Tường Minh, học sinh trường chuyên Amsterdam, là một dạng “trưng cầu dân ý”.

Ông nói: “Những ý kiến của cậu bé bộc phát một cách hồn nhiên, tức là một thứ ‘trưng cầu dân ý’ bộc phát đấy. Xưa nay người ta vẫn nghĩ những đứa bé học ở những trường chuyên, lớp chọn như thế thì không có ý kiến gì về việc học nữa vì nó thỏa mãn rồi. Thế mà cậu bé này không thỏa mãn.

Thứ hai nữa là, cậu bé này đã nhìn ra không phải chỉ cho nó, rất nhiều trường chuyên lớp chọn khi học sinh vào đấy là tự thỏa mãn cuộc đời mình, cậu bé này vẫn nhìn ra xã hội nữa, phải nhìn ra xã hội thì mới thấy được ý nghĩa của bộ sách mà nhóm Cánh Buồm làm.

Khi nào người ta hồn nhiên và không bị điều khiển bởi một động lực ngoài ý nghĩa giáo dục, ngoài sự học của con người, thì người ta đồng ý với nhóm Cánh Buồm. Nếu người ta nghĩ đến những thứ khác như uy tín, danh giá, tiền, quyền lợi…, thì người ta sẽ tự ái”.

Thưa ông Phạm Toàn

Trước hết, tôi xin nói với ông tôi cũng đã theo dõi hoạt động của Cánh Buồm và rất thích thú, trân trọng những triết lý giáo dục mà nhóm đưa ra. Tôi càng trân trọng hơn khi nhóm Cánh Buồm đang là việc bằng sự tự nguyện cống hiến mà không toan tính. Tôi cũng hy vọng, bằng tư tưởng cởi mở qua tuyên bố của Bộ Giáo dục về sẵn sàng tiếp nhận tâm huyết của mọi thành phần xã hội để biên soạn lại sách giáo khoa, những ý tưởng, triết lý của ông và nhóm sẽ được ghi nhận.

Tuy nhiên, có lẽ vì muốn đánh bóng tên tuổi thái quá, ông và nhóm đã làm một việc dại dột, chẳng giống ai qua vụ cháu bé lớp 8 nói trên với mấy ý sau:

Xem clip có thể nói ngay đấy là một màn kịch, giữa đám đông người lớn bỗng dưng xuất hiện chỉ một thằng bé đến dự và phát biểu. Ngôn ngữ của nó quá to tát so với "tầm vóc" của nó. Không tin ông có thể trắc nghiệm xem nó hiểu thế nào là "giáo dục", nội dung của nó là gì; thế nào là "lối giáo dục", lối giáo dục nào là đúng; thế nào là "giáo dục Việt Nam", nó "thối nát" như thế nào? Còn "đường lối giáo dục Cánh Buồm" là thế nào? Chắc nó không trả lời được. Ở tuổi nó, tôi tin nó có thể thấy nạn đánh nhau, ăn cắp, nói tục, xin điểm, dạy thêm... trong nhà trường, trên mạng xã hội chứ chưa có tư duy "người lớn" như vậy. Ai biên kịch và đạo diễn vở này vậy ông?

Cái cách dùng đứa bé để làm thay phát ngôn cho người lớn và không đếm xỉa gì đến hậu quả khi nó đối mặt với thầy cô giáo, nhà trường "thối nát" của nó, với bạn bè trang lứa của nó thì thật là phi giáo dục.

Lời nói của một đứa bé lạc giữa đám đông người lớn ấy lại được ông coi là "trưng cầu dân ý", vô tư không vẫn đục bởi chút tiền, quyền  thì lại càng tàn tật trí tuệ. Đấy là sự miệt thị dân chúng, miệt thị những đứa trẻ, tự vã vào mình.

Tôi cũng không bằng lòng với những gì đã có, đang làm của giáo dục VN, nhưng nó không hẳn là sự phủ định sạch trơn, là sự "thối nát" bỏ đi. Ông, tôi, chúng ta vốn là sản phẩm lịch sử của giáo dục VN, phủ định sạch trơn là tự loại mình ra bên lề xã hội. Những gì Cánh Buồm làm được chưa hẳn là chân lý, nội dung của nó chưa được xã hội kiểm nghiệm thì khoan lớn tiếng "cách mạng".

Đừng làm tội thằng bé khi bắt nó phải thổi Cánh Buồm của ông Phạm Toàn ạ.