Mõ Làng
Thiên hạ ồn ào về dự án quảng trường văn hóa, tượng đài ở thành phố Sơn La. Lại vẫn cái bệnh "xoắn" của đám đông. Báo chí và cư dân mạng đổ lửa, thêm dầu bằng việc bóp méo, thổi phồng sự thật bằng việc nói quá lên rằng "Sơn La xây tượng đài Hồ Chí Minh với kinh phí 1.400 tỉ đồng". Vậy là cơn lên đồng tập thể bắt đầu. Nào là lãng phí trong lúc dân còn nghèo, vẽ dự án để tham nhũng tiền thuế của dân...
Cú lên đồng tập thể ấy bắt đầu từ việc chiều 5/8, tỉnh Sơn La tổ chức họp báo về dự án xây dựng tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh với đồng bào các dân tộc Tây Bắc cùng quảng trường trung tâm thành phố vừa được HĐND tỉnh thông qua với kinh phí đầu tư 1.400 tỷ đồng.
Theo giải thích của Phó Chủ tịch UBND tỉnh Sơn La - Nguyễn Quốc Khánh: Theo nghị quyết HĐND tỉnh thông qua, diện tích triển khai của đề án là 20ha ở giai đoạn đầu, kết thúc sẽ có quy mô 50ha, bao gồm các hạng mục: nhóm tượng đài Bác Hồ với đồng bào các dân tộc Tây Bắc gắn liền với Lễ đài cao từ 5 đến 8m; quảng trường có sức chứa 20.000 người; đền thờ Bác Hồ; đài tưởng niệm Anh hùng liệt sĩ; bảo tàng tổng hợp; khuôn viên cây xanh…Tổng mức đầu tư của Đề án khái toán 1.400 tỷ đồng bao gồm: nguồn vốn từ ngân sách Trung ương; ngân sách tỉnh và các nguồn vốn hợp pháp khác. Thời gian thực hiện từ năm 2015 đến 2019.
Những khía cạnh khác xin chưa bàn đến, riêng việc hình thành một cụm văn hóa quy mô ở Tây Bắc cho hiện tại và tương lai là hết sức cần thiết.
Lâu nay, chúng ta vẫn quen một nếp nghĩ bảo tồn ở cấp độ làng xã những giá trị văn hóa cộng đồng nên khi xuất hiện những cụm văn hóa quy mô lớn, dài hơi, đầu tư tốn kém như kiểu Làng văn hóa các dân tộc, tượng đài mẹ Việt Nam anh hùng, khu di tích Truông Bồn, quảng trường Hồ Chí Minh Nghệ An, Văn miếu Phú Thọ... là ầm ĩ lên.
Thực tế là, đời sống vật chất ngày càng được cải thiện, nhu cầu hưởng thụ văn hóa càng tăng thêm, những khu vui chơi giải trí quy mô nhỏ như những công viên nhỏ kiểu công viên Thủ Lệ đã không còn phù hợp. Nhiều khu vui chơi, giải trí, sinh hoạt văn hóa cộng đồng mới, quy mô lớn, phần lớn do tư nhân đầu tư đã hình thành và thu hút nhiều khách đến như Tuần Châu, Đầm Sen, Tây Hồ, Bà Nà, Bái Đính, Đại Nam... ai cũng vui vẻ. Chẳng lẽ Nhà Nước không có được những công trình phúc lợi công cộng như vậy cho những vùng thiệt thòi? Nơi mà chẳng doanh nghiệp tư nhân nào đầu tư do bài toán kinh tế.
Trở lại vấn đề của Sơn La, đấy là một trong những tỉnh nghèo nhưng lại nằm ở vùng đồng bào dân tộc, tập trung đồng bào dân tộc, có những sinh hoạt văn hóa cộng đồng rất riêng mà lâu nay chưa được quan tâm.
Nếu ai đã từng đến Sơn La trong những ngày Tết của người Mông, kéo dài suốt 1 tháng vào dịp tháng 12 âm lịch. Hay ngày Tết Độc lập 2/9 để choáng ngợp trong quy mô hàng vạn người đủ sắc màu từ khắp miền Tây Bác kéo về, thậm chí cả từ Lào sang trong cái cảnh tự phát là chính, vạ vật trên các con đường, hè phố, sườn đồi... thì thấy rất cần một "thủ phủ" cho đồng bào. Không chỉ ở Tây Bắc mà rồi cả ở Đông Bắc, Tây Nguyên, Tây Nam Bộ khi điều kiện kinh tế cho phép.
Theo thống kê, Sơn La có 12 dân tộc chung sống bao gồm Thái, Mông, Mường, Dao, Khơ Mú, La Ha, Xích Mun, Kháng, Tày, Hoa, Lào và Kinh. Người Kinh chỉ chiếm 12%, phần lớn là dân kinh tế mới qua các thời kỳ, trong lúc người Thái và Mông đã chiếm đến 66%.
Sinh hoạt văn hóa cộng đồng của người dân tộc rất đa dạng, sinh động và diễn ra quanh năm. Người Thái thì có lễ hội xên bản - xên mường, lễ hội cầu mưa, lễ kin pang then, xên lảu nó, tết xíp xí,… Người Mông thì có hội gầu tào, hội sải sán (hội xuân), hội “ăn rừng cấm”, tết Mông, tết độc lập tại huyện Mộc Châu, vào dịp mùng 02 tháng 09. Người Mường có lễ hội xuống mùa, hội cơm mới, hội múa mời, hội cầu mưa. Ngươi Dao có nghi lễ lập tình - cấp sắc. Người Tày có làn điệu dân ca hát then - đàn tính, hát lượn, lễ hội lồng tồng...
Khi viết bài này, Mõ vừa đi Sơn La về. Dịp này nếu từ Hà Nội lên, qua khỏi đèo Thung Khe là suốt chiều dài hơn 100km qua Mộc Châu, Thuận Châu, Mai sơn... lên đến Hát Lót là bạt ngàn những nương ngô kéo tít lên đỉnh núi đến ngày thu hoạch, ngô chất đống hai bên đường quốc lộ 6 vàng rực. Người Mông đi thu hoạch ngô bằng xe máy, áo màu sặc sỡ, báo hiệu một vụ mùa bội thu. Ít ngày nữa (2/9) là đến Tết độc lập 70 năm (một cái tết mà ít nơi trên đất nước này có để nhớ về ngày Quốc khánh) của người Mông. Hàng vạn người Mông sẽ đổ về Mộc Châu vui tết nhớ ơn Đảng, Bác. Sẽ có cảnh mua bán sản vật tấp nập, uống rượu thắng cố, múa khèn, réo rắt sáo mèo, chợ tình...
Đành rằng, cũng còn những thôn bản vùng sâu thiếu ăn, thiếu mặc và cái thiếu đó là đơn lẻ ở những nơi heo hút chưa thể làm đường, bắc cầu đến được, nhưng không thể phủ định những bước tiến về mức sống vật chất mà Đảng, Nhà nước đã hỗ trợ tích cực mang lại cho đồng bào dân tộc ít người.
Sao chúng ta không mong muốn có được những tụ điểm văn hóa cho vùng cao?
Sao chúng ta không mong muốn có được những tụ điểm văn hóa cho vùng cao?
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét